The aim of the research was to verify the function of the soil model area (SMA) in the Ostrów Mazowiecka Forest District and the possibility of using it in conducting scientific research and practical improvement of forest management in Poland. SMA with an area of 470.5 ha is located in the eastern part of the Puszcza Biała forest (52°73'68"N, 21°87'35"E) in the Masovian−Podlasie nature−forest region. The Puszcza Biała is a large, compact forest complex located in the lower basin of the Bug and Narew rivers, with an area of about 51 thousand ha. It is one of the poorest forest areas in the country in terms of habitat and species richness, and it is subject to very small negative human influence. It is situated in the area of the Central Polish glaciation (Warthanian, MIS 6), covered mainly with plainly shaped fluvioglacial (sander) sands. In the 1970s, the State Forests National Forest Holding and the Soil Science Society of Poland established all over the country 139 SMAs with an average area of 405.5 ha (minimum 300 ha) and a total area of 56529 ha. The aim of the SMAs was to preserve the typical (model) soils for a given region, which were to constitute a permanent comparative base for conducting scientific research and practical training of foresters. The following soil groups occur on the studied SMA: Brunic Arenosols covered with fresh mixed coniferous forest, Stagnosols covered with fresh mixed coniferous forest and fresh mixed broadleaved forest, Haplic Phaeozem covered with wet mixed coniferous forest and wet mixed broadleaved forest, as well as Gleyic Phaeozem and Murshic Histosols covered with alder forest. The dominant Brunic Arenosols, covering 87% of the area, are very well developed, close to the natural ones. They have an appropriate sequence of genetic−diagnostic horizons, including high thickness of sideric horizon, showing typical morphological, physicochemical properties, texture and developed a characteristic moder humus type. Common and very well developed Brunic Arenosols, developed from sander sand on the studied SMA, justify its creation and preservation. It is a place to secure the model Brunic Arenosols profiles that can be used as a comparative (control) base in scientific research and in forest practice.

Bednarek R. 1991. Wiek, geneza i stanowisko systematyczne gleb rdzawych w świetle badań paleopedogenicznych w okolicach Osia (Bory Tucholskie). UMK – Rozprawy, Toruń.
Biały K., Komendarczyk A., Kowalkowski A., Królikowski L., Prusinkiewicz Z., Uggla H. 1988. Instrukcja dokumentacji siedliskowo-glebowej dla glebowych powierzchni wzorcowych. Część I. Tereny nizinne. Warszawa.
Bijak S. 2017. Wybrane właściwości gleb organicznych borealnych świerczyn bagiennych Puszczy Rominckiej (NE Polska). Soil Sci. Ann. 68 (4): 182-188. DOI: https://doi.org/10.1515/ssa-2017-0023.
Chojnicki J. 2020. Ocena trofizmu gleb Obszaru Ochrony Ścisłej „Rybitew” w Kampinoskim Parku Narodowym na podstawie siedliskowego indeksu glebowego. Sylwan 164 (9): 758-766. DOI: https://doi.org/10.26202/sylwan.2020056.
Czępińska-Kamińska D. 1986. Zależność między rzeźbą terenu a typami gleb obszarów wydmowych Puszczy Kampinoskiej. W: Wpływ działalności człowieka na środowisko glebowe w Kampinoskim Parku Narodowym. Wyd. SGGW-AR, Warszawa. 5-71.
International soil classification system for naming soils and creating legends for soil maps. 2015. World Soil Resources Reports 106. FAO, Rome.
Jabłoński K., Stempski W. 2017. Rola lasów i leśnictwa w pochłanianiu gazów cieplarnianych. Czasopismo Inżynierii Lądowej, Środowiska i Architektury 64 (4/17): 163-170. DOI: https://doi.org/10.7862/rb.2017.202.
Janowska E. 2001. Geneza i właściwości gleb rdzawych na obszarze zlodowacenia środkowopolskiego. Wyd. Fundacja Rozwój SGGW, Warszawa.
Kabała C. 2005. Geneza, właściwości i występowanie gleb bielicowych w zróżnicowanych warunkach geologicznych Dolnego Śląska. Zeszyty Naukowe Akademii Rolniczej we Wrocławiu 519.
Kabała C., Bojko O., Medyńska A., Szczepaniak A. 2013. Spatial variability and temporal changes in the heavy metal content of soils with a deep furrow-and-ridge microrelief formed by an afforestation plowing. Environ Monit Assess 185: 5141-5150. DOI: https://doi.org/10.1007/s10661-012-2931-3.
Klasyfikacja gleb leśnych Polski. 2000. CILP, Warszawa.
Komendarczyk A. 1988. Operat siedliskowo-glebowy GPW nr 8. Prace Komisji Naukowych Polskiego Towarzystwa Gleboznawczego 107. PTG, Warszawa.
Konecka-Betley K., Czępińska-Kamińska D., Janowska E. 1996. Czarne ziemie w staroaluwialnym krajobrazie Puszczy Kampinoskiej. Rocz. Glebozn. – Soil Sci. Ann. 47 (3/4): 145-158.
Konecka-Betley K., Czępińska-Kamińska D., Janowska E. 1999. Przemiany pokrywy glebowej w Kampinoskim Parku Narodowym (1991-1994). Rocz. Glebozn. – Soil Sci. Ann. 50 (4): 5-29.
Konecka-Betley K., Czępińska-Kamińska D., Janowska E., Okołowicz M. 2002. Gleby strefy ochrony ścisłej i częściowej w Rezerwacie Biosfery: Puszcza Kampinoska. Rocz. Glebozn. – Soil Sci. Ann. 53 (3/4): 5-21.
Kowalkowski A., Degórski M. 2005. Biogeomorfologiczna odrębność górskich strukturalnych gleb rdzawych bielicowych. Problemy Zagospodarowania Ziem Górskich, PAN 52: 7-16.
Kuźnicki F., Białousz S., Kamińska H., Oszmiańska M., Skłodowski P., Ziemińska A., Żakowska H. 1978. Typologia gleb wytworzonych z piasków Puszczy Białej w nawiązaniu do geomorfologii terenu. Roczniki Nauk Rolniczych, seria D – Monografie 166: 57-72.
Kwasowski W., Chojnicki J., Okołowicz M., Kozanecka T. 2000. Metale ciężkie w glebach powierzchni wzorcowych (GPW) w Puszczy Białej. Rocz. Glebozn. – Soil Sci. Ann. 51 (3/4): 85-95.
Lasota J., Błońska E., Łyszczarz S., Sadowy A. 2019. Siedliska leśne i lasy występujące na czarnoziemach w południowo-wschodniej Polsce. Soil Sci. Ann. 70 (3): 234-243. DOI: https://doi.org/10.2478/ssa-2019-0021.
Lasota J., Błońska E., Pacanowski P. 2018. Siedliska leśne i lasy na rędzinach w Polsce. Soil Sci. Ann. 69 (2): 121-129. DOI: https://doi.org/10.2478/ssa-2018-0012.
Łabęda D., Kondras M. 2020. Influence of forest management on soil organic carbon stocks. Soil Sci. Ann. 71 (2): 165-173. DOI: https://doi.org/10.37501/soilsa/123321.
Marzec M., Kabała C. 2008. Gleby rdzawe i brunatne kwaśne wytworzone ze zwietrzelin granitów w Sudetach – Morfologia, właściwości i systematyka. Rocz. Glebozn. – Soil Sci. Ann. 59 (3/4): 206- 214.
Prusinkiewicz Z., Czapiewski S., Wieczorek J. 1977. Zasady zagospodarowania i urządzania glebowych powierzchni wzorcowych w lasach państwowych. Naczelny Zarząd Lasów Państwowych i Polskie Towarzystwo Gleboznawcze, Warszawa.
Water retention potential of Europe’s forests. 2015. EEA Technical report 13/2015. DOI: https://doi.org/10.2800/790618.
Zaręba R. 1986. Puszcze, bory i lasy Polski. Wyd. III. PWRiL, Warszawa.
Zarządzenie nr 11A Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z dnia 11.05.1999 r. w sprawie doskonalenia gospodarki leśnej na podstawach ekologicznych. 1999. ZG-7120-2/99.
Zielony R., Chojnicki J. 1996. Glebowe powierzchnie wzorcowe – historia, stan obecny, perspektywy. Sylwan 140 (12): 83-87.
Zielony R., Kliczkowska A. 2012. Regionalizacja przyrodniczo-leśna Polski 2010. CILP, Warszawa.